Nguyên nhân đầu bò máy cắt cỏ bị nóng: Kiểm tra gì đầu tiên?

Đầu bò là bộ phận chịu tải lớn nhất trên máy cắt cỏ nên việc phát sinh nhiệt trong quá trình làm việc là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, nếu đầu bò nóng bất thường, nóng rất nhanh hoặc kèm theo tiếng kêu lạ thì đó có thể là dấu hiệu cảnh báo máy đang gặp vấn đề. Vậy nguyên nhân đầu bò máy cắt cỏ bị nóng là gì? Cùng điểm qua những nguyên nhân thường gặp và cách khắc phục hiệu quả trong bài viết dưới đây!

I. Đầu bò máy cắt cỏ nóng đến mức nào là bất thường?

Đầu bò máy cắt cỏ nóng lên trong quá trình sử dụng chưa chắc đã là dấu hiệu hư hỏng. Khi động cơ hoạt động, trục láp truyền chuyển động xuống đầu bò, sau đó cặp bánh răng bên trong tiếp tục truyền lực đến lưỡi hoặc đầu cước. Các chi tiết này quay với tốc độ cao và liên tục ma sát nên đầu bò sẽ sinh nhiệt.

⇒ Do đó, nếu sử dụng máy một thời gian và thấy vỏ đầu bò ấm hoặc nóng nhẹ nhưng máy vẫn chạy êm, lưỡi quay ổn định, không rung và không xuất hiện tiếng động lạ thì thường không đáng lo. Điều cần chú ý là đầu bò nóng lên quá nhanh hoặc nhiệt độ cao bất thường. Một số dấu hiệu dễ nhận biết gồm:

• Máy mới hoạt động trong thời gian ngắn nhưng đầu bò đã rất nóng.
• Đầu bò nóng kèm tiếng rè, rào rào hoặc lạch cạch.
• Lưỡi cắt rung mạnh hơn bình thường.
• Máy tắt nhưng dùng tay xoay lưỡi thấy nặng, sượng hoặc có điểm bị khựng.
• Đầu bò có độ rơ lớn.
• Xuất hiện mùi mỡ cháy hoặc mùi khét bất thường.

Khi gặp những biểu hiện trên, không nên tiếp tục tăng ga và cố cắt. Nhiệt độ cao thường chỉ là biểu hiện bên ngoài, còn nguyên nhân thực tế có thể nằm ở mỡ bôi trơn, bánh răng, bạc đạn, trục láp hoặc chính bộ phận cắt.

II. Nguyên nhân đầu bò máy cắt cỏ bị nóng theo từng dấu hiệu cụ thể

1. Đầu bò nóng nhanh dù mới chạy - Kiểm tra mỡ bôi trơn

Nếu máy vừa chạy chưa lâu mà phần vỏ đầu bò đã nóng lên nhanh, trong khi lưỡi không rung và chưa xuất hiện tiếng kêu lớn, mỡ bôi trơn là vị trí nên kiểm tra đầu tiên. Bên trong đầu bò có cặp bánh răng làm nhiệm vụ nhận chuyển động từ trục láp và truyền sang trục lắp lưỡi.

Sau một thời gian sử dụng, lượng mỡ có thể giảm, bị khô hoặc mất dần khả năng bôi trơn. Khi đó, ma sát giữa các chi tiết tăng lên và đầu bò nóng nhanh hơn bình thường. Tình trạng này đặc biệt dễ gặp ở những máy:

• Làm việc thường xuyên nhưng lâu ngày không bảo dưỡng đầu bò.
• Cắt cỏ liên tục trong thời gian dài.
• Thường xuyên làm việc với cỏ dày, cỏ già.
• Đã sử dụng lâu nhưng chưa từng kiểm tra mỡ đầu bò.

⇒ Cách xử lý: Tắt máy và chờ đầu bò nguội hoàn toàn. Kiểm tra vị trí tra mỡ trên cụm đầu bò và bổ sung loại mỡ phù hợp theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không nên cho dầu nhớt động cơ vào đầu bò để thay thế mỡ. Dầu quá loãng có thể chảy ra ngoài và không duy trì lớp bôi trơn tốt trên bộ bánh răng như loại chất bôi trơn được thiết kế cho cụm truyền động.

Cũng không nên nghĩ rằng càng cho nhiều mỡ càng tốt. Chỉ cần bổ sung lượng phù hợp và bảo dưỡng định kỳ. Nếu đã kiểm tra, bổ sung mỡ nhưng đầu bò vẫn nóng nhanh thì cần chuyển sang kiểm tra các chi tiết cơ khí bên trong.

2. Đầu bò vừa nóng vừa kêu - Kiểm tra bánh răng và bạc đạn

Nếu đầu bò không chỉ nóng mà còn xuất hiện tiếng rào rào, rè rè, lạch cạch hoặc tiếng kim loại bất thường, khả năng cao vấn đề không còn đơn thuần là thiếu mỡ. Hai vị trí cần ưu tiên kiểm tra lúc này là bánh răng và bạc đạn đầu bò:

(1) Bánh răng làm việc lâu ngày có thể bị mòn bề mặt răng, sứt răng hoặc ăn khớp không còn chuẩn. Khi hai bánh răng tiếp xúc không đều, chúng vừa phát ra tiếng động vừa tạo thêm ma sát. Càng tăng ga, tốc độ quay càng cao và tiếng kêu thường càng rõ.

(2) Bạc đạn cũng có thể là nguyên nhân. Khi bạc đạn còn tốt, trục đầu ra quay tương đối trơn và ổn định. Nhưng nếu bạc đạn bị khô, rỗ bi, mòn hoặc có độ rơ lớn, chuyển động của trục không còn êm. Ma sát tăng lên khiến đầu bò vừa nóng vừa phát tiếng.

Có thể kiểm tra sơ bộ bằng cách: Tắt máy hoàn toàn và chờ các bộ phận ngừng chuyển động.

Kiểm tra xem lưỡi có bị cỏ hoặc dây leo quấn hay không. Dùng tay xoay lưỡi chậm để cảm nhận chuyển động. Kiểm tra độ rơ của trục đầu ra.

Nếu khi xoay thấy sượng, khựng, phát tiếng rào hoặc trục có độ rơ bất thường, nên kiểm tra sâu hơn phần bánh răng và bạc đạn. Trường hợp bánh răng đã sứt, mòn nhiều hoặc bạc đạn bị rỗ, kẹt thì tra thêm mỡ chỉ có tác dụng rất hạn chế. Chi tiết hỏng cần được thay thế để tránh làm hư thêm những bộ phận liên quan.

3. Đầu bò nóng kèm rung mạnh - Kiểm tra lưỡi cắt

Đầu bò nóng không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ bên trong đầu bò. Nếu máy rung mạnh rõ rệt khi tăng ga, hãy kiểm tra lưỡi dao cắt cỏ trước khi tháo bánh răng hoặc bạc đạn. Một chiếc lưỡi bị cong, méo, mẻ không đều hoặc mất cân bằng sẽ tạo lực rung lớn khi quay ở tốc độ cao. Rung động này truyền trực tiếp lên trục đầu ra và bạc đạn của đầu bò, khiến các chi tiết chịu tải không đều và nóng nhanh hơn.

⇒ Cách xử lý: Tắt máy, tháo sạch cỏ quấn và kiểm tra lại toàn bộ bộ phận cắt. Nếu lưỡi đã cong hoặc biến dạng thì nên thay mới thay vì cố nắn rồi tiếp tục sử dụng ở tốc độ cao. Sau khi lắp lại, có thể cho máy chạy thử trong thời gian ngắn.

Nếu độ rung giảm rõ rệt và đầu bò không còn nóng nhanh, nguyên nhân nhiều khả năng nằm ở lưỡi hoặc cách lắp bộ phận cắt. Ngược lại, nếu đã tháo hoặc thay lưỡi nhưng đầu bò vẫn rung mạnh, cần kiểm tra thêm trục đầu ra, bạc đạn và trục láp.

4. Đầu bò nóng dù đã tra mỡ - Đừng bỏ qua trục láp

Một trường hợp khá dễ gây nhầm lẫn là đầu bò đã có đủ mỡ nhưng vẫn nóng. Người dùng tiếp tục bổ sung thêm mỡ nhưng tình trạng không cải thiện. Lúc này cần kiểm tra cả trục láp bên trong cần máy.

Khi trục quay không trơn, lực truyền xuống đầu bò không còn ổn định. Bộ bánh răng phía dưới phải làm việc trong điều kiện bất lợi hơn và có thể nóng dù bản thân đầu bò vẫn còn mỡ.

Một dấu hiệu đáng chú ý là không chỉ đầu bò mà phần ống cần gần đầu bò cũng nóng hoặc rung bất thường. Đối với người có kinh nghiệm, có thể tháo trục láp để kiểm tra tình trạng khô mỡ, cong hoặc mòn. Nếu không quen tháo lắp máy cắt cỏ, nên mang máy đến cơ sở sửa chữa bởi lắp trục sai cũng có thể làm tình trạng rung và nóng nặng hơn.

5. Máy bình thường nhưng đầu bò nóng khi cắt cỏ nặng

Có những chiếc máy chạy không tải rất êm, đầu bò chỉ ấm nhẹ nhưng khi đưa vào cỏ già, cỏ tranh dày, bụi cỏ rậm hoặc dây leo thì nhiệt độ đầu bò tăng nhanh. Trong trường hợp này, chưa nên vội kết luận đầu bò bị hỏng.

Nếu đầu bò chỉ nóng mạnh khi gặp tải nặng nhưng trở lại bình thường khi cắt cỏ nhẹ, hãy kiểm tra lưỡi, loại đầu cắt, lượng cỏ quấn và cách vận hành trước khi nghĩ đến việc thay đầu bò.

Tuy nhiên, một đầu bò đã bắt đầu mòn bánh răng hoặc bạc đạn cũng có thể chỉ bộc lộ rõ khi chịu tải. Vì vậy, nếu trước đây máy xử lý cùng loại cỏ bình thường nhưng gần đây đầu bò nóng hơn hẳn, nên kiểm tra lại hệ thống truyền động.

III. Trường hợp nào có thể tự xử lý - khi nào nên đi sửa?

Không phải cứ thấy đầu bò nóng là phải tháo máy mang đi sửa. Nhiều trường hợp bắt nguồn từ những vấn đề khá đơn giản và người sử dụng có kinh nghiệm cơ bản hoàn toàn có thể kiểm tra tại nhà.

1. Có thể tự kiểm tra và tự xử lý đầu bò bị nóng

Nếu nằm trong các trường hợp dưới đây, anh chị em hoàn toàn có thể tự xử lý máy cắt cỏ tại nhà:

• Cỏ hoặc dây leo quấn quanh đầu cắt.
• Lưỡi lắp chưa đúng hoặc bị cùn.
• Đầu bò thiếu mỡ bôi trơn.
• Trục láp cần vệ sinh và bôi trơn.
• Máy bị quá tải do cách cắt.
• Đầu bò chỉ nóng hơn khi làm việc liên tục với cỏ quá dày.

Trong những trường hợp này, hãy tắt máy, chờ các chi tiết nguội rồi tiến hành vệ sinh và kiểm tra. Sau khi xử lý, cho máy chạy thử và theo dõi xem nhiệt độ, độ rung và tiếng động có trở lại bình thường hay không.

2. Khi nào nên đưa máy cắt cỏ đi sửa chữa?

Ngược lại, nên mang máy cắt cỏ đi kiểm tra hoặc sửa chữa nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Đầu bò nóng rất nhanh dù đã có đủ mỡ.
• Có tiếng kim loại rào rào hoặc lạch cạch bên trong.
• Xoay lưỡi bằng tay thấy sượng hoặc thường xuyên bị khựng.
• Trục đầu ra có độ rơ lớn.
• Bánh răng bị sứt hoặc mòn nhiều.
• Bạc đạn phát tiếng, kẹt hoặc rơ.
• Máy rung mạnh dù đã thay và lắp đúng lưỡi.
• Đã kiểm tra đầu bò nhưng tình trạng nóng vẫn liên tục tái diễn.

Đặc biệt, không nên cố tiếp tục cắt khi đầu bò vừa nóng bất thường vừa phát tiếng kêu. Nếu nguyên nhân là bạc đạn hoặc bánh răng đang hư, việc tiếp tục tăng ga có thể khiến chi tiết mòn nhanh hơn, sứt bánh răng hoặc làm hỏng thêm cả cụm truyền động.

Tóm lại, để xác định chính xác nguyên nhân đầu bò máy cắt cỏ bị nóng, đừng chỉ nhìn vào nhiệt độ. Hãy quan sát cả những biểu hiện đi kèm theo - Biểu hiện kèm theo khác nhau, nguyên nhân sẽ khác nhau! Xác định đúng dấu hiệu ngay từ đầu sẽ giúp xử lý đúng bộ phận, tránh thay linh kiện không cần thiết và quan trọng hơn là hạn chế một lỗi nhỏ phát triển thành hư hỏng cả cụm đầu bò.