Cách cắt cỏ quanh trụ tiêu an toàn giúp bảo vệ dây tiêu và hệ thống tưới

Vườn tiêu có nhiều đặc điểm khác với các loại cây trồng khác như dây leo bám trụ, khoảng cách giữa các trụ hẹp và hệ thống tưới thường bố trí sát gốc. Chính vì vậy, việc cắt cỏ cũng đòi hỏi kỹ thuật riêng để tránh làm ảnh hưởng đến cây. Nếu đang băn khoăn cách cắt cỏ quanh trụ tiêu an toàn, bài viết này sẽ giúp bạn lựa chọn đầu cắt phù hợp, áp dụng đúng kỹ thuật và hạn chế tối đa những hư hỏng không đáng có trong quá trình làm việc.

I. Vì sao cần cắt cỏ quanh trụ tiêu đúng cách?

1. Dây tiêu leo kín trụ, rất dễ bị đầu cước quất vào

Không giống cây cà phê hay cây ăn trái có thân đứng độc lập, hồ tiêu phát triển theo dạng dây leo và quấn quanh trụ từ gốc lên tán. Sau một thời gian sinh trưởng, các dây thân, dây quả và chồi mới có thể phủ kín bề mặt trụ, đặc biệt ở những vườn tiêu chăm sóc tốt.

Khi cắt cỏ, người vận hành rất khó quan sát hết vị trí của các dây tiêu nằm sát mặt đất hoặc khuất sau lớp cỏ. Nếu đưa đầu cước áp sát trụ để cắt sạch cỏ, dây cước có thể quất trực tiếp vào các dây tiêu ở tầng gốc, làm gãy chồi non hoặc xây xát dây mang quả. Vì vậy, khu vực sát trụ luôn cần giảm ga và cắt với khoảng cách vừa đủ, thay vì cố cắt sạch hoàn toàn.

2. Gốc tiêu thường được phủ vật liệu giữ ẩm 

Trong thực tế, nhiều nhà vườn phủ quanh gốc tiêu bằng rơm, cỏ khô, lá cây hoặc vỏ cà phê để giữ ẩm cho đất, hạn chế cỏ dại và giảm bốc hơi nước vào mùa khô. Lớp phủ này cũng giúp duy trì độ tơi xốp của đất và tạo điều kiện thuận lợi cho bộ rễ phát triển.

Khi cắt cỏ quanh trụ tiêu, nếu đưa đầu cước quá sát mặt đất hoặc giữ ga quá lớn, dây cước có thể cuốn hoặc hất tung lớp vật liệu phủ gốc. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả giữ ẩm mà còn khiến lớp phủ bị phân tán, người trồng phải mất thêm thời gian thu gom hoặc bổ sung lại. Vì vậy, khi xử lý cỏ sát gốc, nên nâng đầu cắt cao hơn lớp phủ một chút và chỉ cắt phần cỏ mọc phía trên, tránh tác động trực tiếp vào lớp vật liệu giữ ẩm.

3. Hệ thống tưới thường bố trí sát từng trụ tiêu

Hiện nay, nhiều vườn tiêu áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt hoặc tưới cục bộ để tiết kiệm nước và cung cấp độ ẩm trực tiếp cho vùng rễ. Với kiểu bố trí này, ống PE, dây nhỏ giọt hoặc béc tưới thường được lắp sát gốc và chạy vòng quanh từng trụ tiêu nhằm đảm bảo nước phân bố đều đến bộ rễ.

Đây cũng là lý do việc cắt cỏ quanh trụ tiêu đòi hỏi sự cẩn thận hơn so với nhiều loại cây trồng khác. Nếu đưa đầu cước áp sát gốc hoặc lia máy quá mạnh, dây cước có thể va vào ống PE, cắt đứt dây nhỏ giọt hoặc làm gãy béc tưới.

4. Khoảng cách giữa các trụ hẹp, khó xoay đầu máy

So với nhiều loại cây trồng khác, hồ tiêu thường được trồng theo hàng với khoảng cách giữa các trụ khá hẹp. Khi cây phát triển lớn, các dây tiêu và tán lá phủ kín quanh trụ, khiến không gian để đưa máy vào cắt cỏ ngày càng ít. Đây là lý do việc cắt cỏ trong vườn tiêu luôn khó hơn so với những vườn cây có khoảng trống rộng.

II. Hướng dẫn cách cắt cỏ quanh trụ tiêu an toàn

1. Cắt phần cỏ ở khoảng trống trước

Khi bắt đầu cắt cỏ trong vườn tiêu, nên xử lý phần cỏ ở khoảng trống giữa hai hàng tiêu trước, sau đó mới di chuyển vào khu vực sát trụ. Cách làm này giúp người vận hành có không gian xoay máy, quan sát rõ vị trí của từng trụ tiêu, dây leo và hệ thống tưới.

Đồng thời, việc dọn bớt cỏ ở khu vực xung quanh cũng giúp hạn chế tình trạng cỏ che khuất gốc, giảm nguy cơ va chạm khi cắt sát trụ.

2. Giảm ga và kiểm soát đầu cắt khi đến gần trụ tiêu

Khi đầu cắt tiến đến khu vực quanh gốc, không nên giữ ga lớn như lúc cắt ngoài khoảng trống. Tốc độ quay quá cao khiến dây cước dễ quất vào thân tiêu, dây leo hoặc va phải ống tưới đặt sát gốc. Thay vào đó, hãy giảm ga vừa đủ để kiểm soát đầu cắt tốt hơn và thao tác chậm, dứt khoát khi vòng quanh từng trụ.

3. Chỉ dùng đầu dây cước để hớt cỏ

Nhiều người có thói quen ép cả chiều dài dây cước xuống sát mặt đất để cắt nhanh hơn. Tuy nhiên, cách làm này khiến dây cước dễ va vào thân tiêu và các vật cản quanh gốc. Kỹ thuật đúng là chỉ sử dụng phần đầu của dây cước để hớt phần ngọn cỏ. Cỏ vẫn được cắt sạch nhưng lực tác động lên thân tiêu và hệ thống tưới sẽ giảm đáng kể.

5. Không cố cắt sát gốc bằng mọi giá

Mục tiêu của việc cắt cỏ là khống chế chiều cao của cỏ, không phải làm sạch hoàn toàn phần đất quanh gốc. Nếu cố đưa đầu cắt áp sát trụ để lấy hết cỏ, nguy cơ làm trầy dây tiêu, hất tung lớp phủ giữ ẩm hoặc cắt đứt dây tưới sẽ tăng lên rất nhiều. Với những bụi cỏ mọc quá sát thân, nên chừa lại một khoảng nhỏ hoặc xử lý thủ công để đảm bảo an toàn cho cây.

III. Những vị trí quanh trụ tiêu cần cắt cỏ theo cách khác nhau

1. Cỏ sát gốc tiêu

Đây là vị trí cần cẩn thận nhất khi cắt cỏ trong vườn tiêu. Quanh gốc thường có các dây thân, chồi non và nhiều vườn còn phủ rơm, cỏ khô hoặc vỏ cà phê để giữ ẩm. Với khu vực này, chỉ nên dùng phần đầu dây cước để hớt phần ngọn cỏ, không ép đầu cắt sát mặt đất. Việc chừa lại một lớp cỏ thấp quanh gốc sẽ an toàn hơn nhiều so với cố cắt sạch hoàn toàn.

2. Cỏ giữa 2 hàng tiêu

Khoảng trống giữa hai hàng tiêu thường không có nhiều vật cản, vì vậy người vận hành có thể tăng ga và di chuyển đều để nâng cao năng suất làm việc. Tuy nhiên, vẫn cần quan sát phía trước để tránh đá, gốc cây hoặc các đường ống tưới chạy ngang giữa lối đi.

Nên cắt dứt điểm khu vực này trước, sau đó mới xử lý phần cỏ sát từng trụ tiêu. Cách làm này giúp việc điều khiển máy thuận lợi hơn và hạn chế phải xoay đầu cắt nhiều lần quanh gốc.

3. Cỏ quanh dây tưới

Ở nhiều vườn tiêu, ống PE, dây nhỏ giọt hoặc béc tưới thường được lắp sát từng trụ để cấp nước trực tiếp cho vùng rễ. Khi cỏ phủ kín các thiết bị này, người cắt rất dễ đưa đầu cước vào quá gần và làm hư hỏng hệ thống tưới.

Khi xử lý khu vực này, nên giảm ga, điều chỉnh góc cắt để dây cước chỉ tiếp xúc với phần cỏ. Không lia đầu máy cắt cỏ ngang qua đường ống hoặc béc tưới, vì chỉ một va chạm mạnh cũng có thể làm gãy béc hoặc cắt đứt dây nhỏ giọt.

4. Cỏ sát trụ bê tông hoặc trụ sống

Nhiều người có thói quen áp đầu cắt sát trụ để lấy hết cỏ, nhưng đây là thao tác không được khuyến khích. Khi dây cước liên tục quất vào trụ bê tông hoặc trụ sống, cước sẽ mòn rất nhanh, đồng thời dễ bật ngược làm mất kiểm soát đầu cắt. Với trụ sống, dây cước còn có thể làm trầy lớp vỏ của cây, tạo điều kiện cho sâu bệnh xâm nhập.

Đối với khu vực sát trụ, chỉ nên dùng phần đầu dây cước lướt nhẹ quanh chân trụ và giữ khoảng cách vừa đủ để cắt phần cỏ bên ngoài. Nếu còn một ít cỏ bám sát trụ, không nhất thiết phải cắt sạch bằng máy, bởi điều quan trọng là bảo vệ trụ và cây tiêu hơn là làm sạch tuyệt đối.

Cắt cỏ trong vườn tiêu không khó, nhưng để vừa làm sạch cỏ vừa bảo vệ cây thì cần đúng kỹ thuật. Chỉ cần thay đổi cách điều khiển máy, giảm ga khi cắt sát gốc và chú ý đến hệ thống tưới, bạn đã có thể hạn chế đáng kể những hư hỏng không đáng có. Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ cách cắt cỏ quanh trụ tiêu an toàn và có thêm kinh nghiệm để chăm sóc vườn tiêu hiệu quả hơn trong quá trình canh tác.